انتقام از جنایتکاران؛ ضرورتی راهبردی در مسیر تغییر معادلات

به گزارش گروه تاریخ و مناسبت های خبرگزاری صدا و سیما ، روز گذشته رهبر معظم انقلاب اسلامی، حضرت آیت‌الله سید مجتبی خامنه‌ای در پیامی ضمن قدردانی صمیمانه از حضور ده‌ها میلیونی مردم ایران و عراق در مراسم تشییع «آقای شهید ایران»، به صورت ویژه بر یک اصل راهبردی تاکید کردند؛ مسئله «انتقام». ایشان در فرازی از پیام خود خطاب به امام شهید (ره) بیان کردند: «عهد می‌بندیم که انتقام خون پاک شما و همه‌‌ی شهیدان این دو جنگ را از قاتلین جنایتکار و بی‌آبرو بگیریم. این انتقام، خواست ملّت ما است و به‌طور حتمی باید صورت بگیرد. این جنایتکاران که فهرستی از صدر تا ذیل‌شان موجود است، آرزوی مرگی آرام و در بستر را با خود به گور خواهند برد. آن ها باید بدانند که این امر، متوقّف بر وجود شخص من یا سایر مسئولان نیست. ما باشیم یا نباشیم، این مطلب محقّق خواهد شد و به زودی آحادی از آزادگان در سراسر دنیا هر یک بخشی از این مأموریت الهی را انجام خواهند داد».

تأکید بر مسئله انتقام، نباید یک واکنش عاطفی در قبال شهادت قائد شهید و دیگر شهدا قلمداد شود، بلکه لازم است از منظر یک راهبرد دفاعی به آن پرداخته شود؛ راهبردی که به عنوان یک ضرورت حیاتی برای حفظ بازدارندگی و تغییر معادلات منطقه ای مطرح می شود.

نظریه بازدارندگی که یکی از بنیادی ترین مفاهیم در روابط بین الملل و مطالعات راهبردی به شمار می رود، بر این اصل استوار است که یک طرف با استفاده از مجموعه ای از تهدید ها و نمایش قدرت، طرف مقابل را از اقدامی نامطلوب و هزینه زا منصرف می کند. بر این اساس لورنس فریدمن استاد برجسته مطالعات جنگ در کالج کینگ لندن معتقد است «بازدارندگی عبارت است از متقاعد ساختن حریف نسبت به اینکه هزینه ها و یا خطرات خط مشی احتمالی او از منافع آن بیشتر است». اندیشمندان این حوزه معتقدند بازدارندگی زمانی بیشترین احتمال موفقیت را دارد که تهدید به وضوح بیان شده و اراده قاطع برای اجرای آن به نمایش گذاشته شود، به گونه ای که دشمن فقط مجبور به انتخاب یک گزینه باشد.

تاکید صریح و روشن رهبر معظم انقلاب بر ضرورت انتقام قاطع از جنایتکارانی همچون ترامپ و نتانیاهو که به عنوان آمران و عاملان اصلی شهادت قائد شهید (ره) و دیگر شهدا شناخته می شوند، دقیقاً بر همین اصل از بازدارندگی استوار است.

از منظر تاریخی و تجربی نیز محور مقاومت در سال های اخیر شاهد یک روند فزاینده از ترورها و جنایت های رژیم صهیونی و آمریکا بوده است که نتیجه آن شهادت بزرگانی مانند حاج قاسم سلیمانی، اسماعیل هنیه، سید حسن نصرالله، سید هاشم صفی الدین و شماری از فرماندهان مقاومت در فلسطین، لبنان، یمن، عراق، سوریه و ایران بوده است که اخیراً نیز این روند به شهادت قائد شهید حضرت امام خامنه ای (ره) و یارانشان انجامید. این جنایات که در سایه حمایت های همه جانبه نظام سلطه و توسط عوامل آمریکایی - صهیونی انجام می گیرد، تنها تلاشی برای از میان برداشتن رهبران و فرماندهان نظامی نیست، بلکه هدف آن تضعیف روحیه مقاومت، ایجاد رعب و وحشت و در نهایت تغییر معادلات قدرت به نفع محور سلطه و اشغالگری است. در چنین شرایطی اگر این حملات با انتقام و پاسخی قاطع و متناسب مواجه نشوند، دشمن به این نتیجه می رسد که هزینه تجاوزگری بسیار ناچیز و منافع آن بسیار کلان است.

با توجه به این موضوع، امام شهید(ره) پس از حادثه شهادت سردار سلیمانی، اقداماتی مانند حرکت های مردمی در حادثه شهادت، حمله به عین الاسد، غلبه نرم افزاری بر همینه پوچ استکبار را به مثابه سیلی بر صورت جنایتکاران دانسته و مسئله ضرورت خروج آمریکا از منطقه را مطرح کردند؛ اما در ادامه این مطالب، ضمن تاکید بر موضوع انتقام بیان کردند: « البتّه اینها غیر از انتقام از قاتل است؛ اینهایی که گفتیم، مربوط به مجموع استکبار و آمریکا است؛ قاتل سلیمانی و آمر به قتل سلیمانی باید انتقامشان را پس بدهند؛ آن به جای خودش محفوظ است. اگر چه به گفته‌ی یک عزیزی، کفش پای سلیمانی هم بر سرِ قاتل او شرف دارد و سرِ قاتل او هم برود، فدیه‌ی کفش سلیمانی هم نمی شود؛ این هست اما بالاخره غلطی کردند، بایستی انتقام پس بدهند؛ هم آمر، هم قاتل بدانند که در هر زمان ممکن، هر وقت ممکن شد -ما دنبال وقت ممکن هستیم- باید انتقامشان را پس بدهند»(26/9/99).

این بیانات امام شهید (ره) به روشنی بر اهمیت انتقام به عنوان یک اصل راهبردی برای بازدارندگی تاکید می کند. بر این اساس در نظام محاسباتی مسئولان امر، نباید اهداف بلند مدت مانند آزادی قدس و خروج آمریکا از منطقه، با مسئله انتقام از جنایتکاران به عنوان یک پرونده واحد قلمداد شود.

عملیات های تروریستی، دشمن را به این باور رسانده که می تواند با ترور، ستون های جبهه مقاومت را بدون تحمل هزینه های متقابل قطع کند، تا جایی که با تابو شکنی، اقدام به شهادت رهبر رسمی یک کشور کرده است. تأکید رهبر معظم انقلاب بر انتقام، در حقیقت اعلان پایان این تابو شکنی و بالعکس تلاش برای شکستن تابوی امنیت راهبردی دشمن است. در حقیقت این پیام به روشنی به دشمن می گوید که امنیت سران آن ها دیگر خط قرمز محسوب نمی شود و نه تنها هر اقدام آینده آن ها با پاسخ متناسبی از سوی ایران مواجه خواهد شد، بلکه هم اکنون نیز ایران در صدد تلاش برای پاسخ به جنایات گذشته است. این موضع قاطع همراه با پشتوانه اجرایی نیروهای مسلح که تاکنون پیروز میدان بوده اند، یقینا باعث تغییر معادله بازدارندگی خواهد شد. بنابراین، انتقام نه یک عمل غیر اولویت دار و عاطفی، بلکه یک پاسخ راهبردی و یک ضرورت حیاتی برای بازدارندگی در برابر موج جدیدی از جسارت دشمن است.

تاکید بر انتقام از ترامپ، نتانیاهو و دیگر جنایتکاران به معنای تشدید چرخه تنش ها نیست، بلکه از زاویه دیگر به معنای تغییر معادلات منطقه ای و توقف چرخه تنش است. جبهه مقاومت با اتخاذ رویکردی فعال، به دنبال خاتمه دادن به امنیت فرضی است که سال هاست سران استکبار از آن برخوردار بوده و بدون هیچ واهمه ای به ترور شخصیت های برجسته سیاسی و نظامی می پردازند. عملیات های تنبیهی که در چارچوب انتقام خون شهدا تعریف می شود، می تواند معادلات نامتوازن را برهم زند و بالعکس معادله جدیدی را به دشمن تحمیل کند که در آن، هرگونه تعرض به مقامات ایران و جبهه مقاومت، با پاسخی سخت و غیرقابل پیش بینی مواجه خواهد شد.

البته از آن جایی که مسئله انتقام به تعبیر رهبر معظم انقلاب، «خواست ملت ما» است، نه تنها موجب بازدارندگی بلکه ابزاری برای شفای قلوب مومنان و مرهمی بر زخم قلب های آنان نیز است، موضوعی که در قرآن کریم (14 توبه) نیز مورد اشاره قرار گرفته و در نهایت این امر موجب تقویت عزت و انسجام ملی خواهد شد.

موضوع انتقام از دشمن که مستند به مبانی دینی هم است، از چنان ظرفیت عظیمی برای پشتیبانی از امنیت جامعه اسلامی برخوردار است که در پیام حضرت آیت الله سید مجتبی خامنه ای تحقق آن توسط آحاد آزادگان، یک ماموریت الهی تلقی شده است. بنابراین ضروریست مسیر اجرای این ماموریت الهی بدون افراط و تفریط و در چارچوب تدبیر تسهیل گردد. انتقام مبتنی بر محاسبات دقیق می تواند زمینه ساز همان «فتح و نصرت قطعی» مورد اشاره رهبر معظم انقلاب باشد که دشمن را بر سر یک دو راهی تاریخی قرار خواهد داد: یا عقب نشینی مفتضحانه و یا تقابلی بزرگ که هزینه آن نابودی خودشان خواهد بود.

نویسنده: عباس کریمیان