کنترل فشارخون بارداری، گامی موثر در پیشگیری از مرگ مادری

به فشارخون ماکزیمم (سیستول) ۱۴۰ میلی متر جیوه یا بیشتر و یا مینیمم (دیاستول) ۹۰ میلی متر جیوه یا بیشتر و یا افزایش فشارخون تدریجی در بارداری، فشار خون بالا گفته می‌شود.

 

 در صورتی که فشار خون خانمی قبل از بارداری بالا باشد و با فشار خون بالا وارد حاملگی شود به آن فشار خون مزمن گفته می‌شود. اگر مادر قبل از حاملگی داروی کاهنده فشار خون استفاده می‌کرده، قبل از بارداری باید دارو‌ها زیر نظر پزشک و متخصص زنان در صورت لزوم تعویض و یا مقدار آن تغییر کند. به همین دلیل مراقبت‌های پیش از بارداری بسیار حائز اهمیت است. همچنین لازم است مادر از نظر صدماتی که فشار خون می‌تواند به ارگان‌های دیگر مانند قلب و کلیه بزند بررسی شود.

 

در افراد سالم و به صورت طبیعی، در نیمه نخست حاملگی و به ویژه بعد از سه ماهه دوم حاملگی، فشار خون (به ویژه فشار خون دیاستولیک یا فشار خون مینیمم) اغلب کاهش پیدا می‌کند؛ بنابراین خانمی که فشار خون مزمن دارد ممکن است با همین پدیده مواجه شود و فشار خون در نیمه نخست حاملگی مقداری کاهش پیدا کند، ولی در خانم‌هایی که فشار خون مزمن دارند و مسمومیت حاملگی به آن اضافه می‌شود، بعد از ۲۰ هفته فشار خون افزایش پیدا می‌کند و مشکلات مربوط به مسمومیت حاملگی (پراکلامپسی) ایجاد می‌شود.

 

پره اکلامپسی (مسمومیت بارداری) خطر ابتلا به بیماری‌های قلبی و عروقی در آینده را افزایش می‌دهد. چنانچه مادری تا به حال بیش از یک بار پره اکلامپسی و یا تولد نوزاد نارس داشته باشد، احتمال خطر مجدد آن بیشتر می‌شود. برای به کاهش این خطر به کمترین میزان ممکن، لازم است مادر پس از زایمان وزن ایده آل خود را حفظ و از انواع میوه و سبزی استفاده کند، همچنین از مصرف سیگار و الکل پرهیز کند.

 

بدیهی است ورزش منظم و روزانه به صورت پیاده روی و فعالیت بدنی بر اساس شرایط هر مادر و تحت نظر پزشک، علاوه بر کاهش فشار خون و بهبود سلامت قلب و عروق به کاهش استرس و سلامتی جنین نیز کمک می‌کند.

 

«آمنه مشغول الذکر»، کارشناس سلامت مادران معاونت بهداشت دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شیراز