خودتامینی از شبکه برق ملی، مسیر اجتناب‌ناپذیر ارتقای تاب‌آوری صنعت پتروشیمی

به گزارش خبرگزاری صدا و سیما ، تورج امرایی معاون توسعه شرکت‌های دانش‌بنیان معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان ریاست‌جمهوری، امروز ۱۷ دی‌ در نشست «توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر با رویکرد رفع ناترازی و ارتقای تاب‌آوری صنعت پتروشیمی» که در دومین روز از همایش و نمایشگاه بین‌المللی ایران پتروکم ۱۴۰۴ برگزار شد، با اشاره به وضعیت کنونی صنعت برق کشور، اظهار کرد: در حال حاضر ظرفیت نصب‌شده برق کشور نزدیک به ۱۰۰ هزار مگاوات است، اما قدرت واقعی قابل تولید حدود ۶۴ هزار مگاوات برآورد می‌شود و بخش قابل توجهی از ظرفیت اسمی به دلیل شرایط محیطی و ماهیت فناوری‌ها در دسترس نیست.

وی، با بیان اینکه بسیاری از صنایع کشور در دهه‌های گذشته به صورت سنتی وابستگی بالایی به شبکه برق سراسری داشته‌اند، افزود: امروز به نقطه‌ای رسیده‌ایم که هر صنعتی وابستگی بیشتری به شبکه برق ملی داشته باشد، آسیب‌پذیری و زیان بیشتری را تجربه می‌کند. این وابستگی از صنایع فولاد و سیمان تا سایر صنایع و به‌ویژه صنعت پتروشیمی، پس از گاز، به‌طور جدی در حوزه برق وجود دارد.

امرایی، با اشاره به هم‌زمانی ناترازی انرژی در داخل کشور و گذار جهانی به سمت انرژی‌های تجدیدپذیر، این وضعیت را یک چالش دو سویه توصیف کرد و گفت: بر اساس گزارش‌های آژانس بین‌المللی انرژی، در ابتدای سال ۲۰۲۵ ظرفیت نامی انرژی خورشیدی در جهان به حدود هزار و ۹۰۰ گیگاوات رسیده است، در حالی که کل ظرفیت تولید برق کشور ایران، اعم از فسیلی و غیرفسیلی، حدود ۱۰۰ گیگاوات است. به بیان دیگر، تنها ظرفیت خورشیدی نصب‌شده در جهان نزدیک به ۱۹ برابر کل ظرفیت تولید برق کشور است.

وی با تأکید بر نقش چین در این حوزه افزود: از این ظرفیت جهانی، حدود ۹۰۰ گیگاوات متعلق به چین است که این کشور را به بازیگر بلامنازع انرژی‌های تجدیدپذیر تبدیل کرده است. از این رو، هر برنامه‌ریزی برای حرکت به سمت انرژی خورشیدی یا باید با تکیه بر فناوری‌های بومی و شرکت‌های دانش‌بنیان داخلی در حوزه تأمین پنل و مبدل انجام شود یا نگاه هدفمند به همکاری با چین داشته باشد.

معاون توسعه شرکت‌های دانش‌بنیان معاونت علمی، با اشاره به برنامه هلدینگ خلیج فارس برای نصب پنج هزار مگاوات ظرفیت خورشیدی، گفت: برای درک پیچیدگی این عدد، باید به نیاز مصرف انرژی کشور توجه کرد. برآورد‌های انجام‌شده در معاونت علمی نشان می‌دهد نیاز مصرف انرژی ایران در سال ۱۴۰۴، با فرض رشد پنج درصدی، به حدود ۵۷۰ تراوات ساعت خواهد رسید. اگر تنها ۱۰ درصد این میزان از طریق انرژی‌های تجدیدپذیر تأمین شود، به حدود ۳۲ هزار و ۵۰۰ مگاوات ظرفیت خورشیدی نیاز داریم و برای تأمین ۲۰ درصد، این عدد به حدود ۶۵ هزار مگاوات می‌رسد.

وی ادامه داد: بر اساس افق جهانی، تا سال ۲۰۳۵ به طور متوسط ۳۰ درصد انرژی سالانه کشور‌ها از خورشیدی و سایر منابع تجدیدپذیر تأمین خواهد شد. برای ایران، اگر هدف‌گذاری تأمین ۲۰ درصد انرژی از خورشیدی تا سال ۱۴۰۴ باشد، باید طی یک بازه ده‌ساله، سالانه حدود ۶ هزار و ۵۰۰ مگاوات ظرفیت جدید ایجاد شود. این در حالی است که مجموع ظرفیت خورشیدی کشور تا پایان دی‌ماه امسال به حدود چهار هزار مگاوات می‌رسد و این نشان می‌دهد تحقق اعداد اعلامی نیازمند عزم جدی و برنامه‌ریزی دقیق است.

امرایی، با اشاره به الگوی جهانی توسعه نیروگاه‌های خورشیدی، اظهار کرد: بیش از ۴۰ درصد ظرفیت خورشیدی نصب‌شده جهان به نیروگاه‌های مقیاس کوچک و سقفی اختصاص دارد و تجربه نشان داده است که از نظر اقتصادی و زیرساختی، توسعه نیروگاه‌های کوچک گزینه مناسب‌تری نسبت به نیروگاه‌های متمرکز بزرگ است. بر این اساس، در برنامه‌ریزی برای ظرفیت پنج هزار مگاواتی صنعت پتروشیمی، تمرکز بر نیروگاه‌های مقیاس کوچک می‌تواند نیاز به توسعه شبکه انتقال و توزیع را کاهش دهد.

وی، با تأکید بر اینکه انرژی‌های خورشیدی و بادی به‌تنهایی راه‌حل کامل رفع ناترازی نیستند، تصریح کرد: این منابع می‌توانند به تعدیل ناترازی کمک کنند، اما نمی‌توان صنعت را در روز‌های ابری یا شرایط خاص تعطیل کرد.